Ο ΗΧΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ
Ιρλανδική Παραδοσιακή Μουσική Εξηγημένη: Όργανα & Είδη Σκοπών
Ένας απλός οδηγός για το βιολί, τους ουίλιν πάιπς και το μποντράν, η διαφορά μεταξύ τζιγκ, ριλ και χόρνπαϊπ, και πώς λειτουργεί στην πραγματικότητα μια μουσική βραδιά σε παμπ.
Δείτε ημερομηνίες στο GetYourGuide ↗Το βιολί — η κύρια φωνή των περισσότερων μουσικών συναντήσεων
Το βιολί παίζεται ως παραδοσιακό όργανο με χαρακτηριστικό ιρλανδικό ύφος, γεμάτο γρήγορα στολίδια — ρόλες, κοψίματα και τρίηχα — που δίνουν στην παραδοσιακή μουσική τον ρυθμικό της παλμό, σε αντίθεση με το μακρύ, λείο δοξάρισμα της κλασικής εκτέλεσης. Συχνά είναι το όργανο που κρατά τη μελωδία σε μια συνεδρία, με τους άλλους μουσικούς να προσαρμόζονται γύρω του. Τα τοπικά στυλ διαφέρουν αισθητά σε όλη την Ιρλανδία, από το σφιχτό, κοφτό στυλ του Ντόνεγκαλ έως το πιο χαλαρό, στολισμένο παίξιμο που συνδέεται με το Sliabh Luachra στα νοτιοδυτικά, έτσι δύο βιολιστές μπορούν να αποδώσουν τον ίδιο σκοπό με εντελώς διαφορετικό τρόπο.
Ουίλιν πάιπς — η δική μας γκάιντα της Ιρλανδίας
Σε αντίθεση με τους σκωτσέζικους σκύλους των Highlands, που φυσούνται με το στόμα και παίζονται όρθιοι, οι ουίλιν πάιπς φυσούνται με φυσερό — το όνομά τους προέρχεται από την ιρλανδική λέξη για τον αγκώνα, uillinn, επειδή ένα φυσερό δεμένο κάτω από το μπράτσο γεμίζει τον ασκό αντί για την ανάσα του μουσικού. Αυτό τους δίνει έναν πιο απαλό, γλυκύτερο ήχο και επιτρέπει στον πάιπερ να αρθρώνει τις νότες με καθαρότητα, να τις κόβει εντελώς, ακόμα και να παίζει συγχορδίες στους ρυθμιστές. Θεωρούνται ευρέως ένα από τα δυσκολότερα ακουστικά όργανα να κατακτηθούν, κάτι που εξηγεί γιατί ένας καλός ουίλιν πάιπερ είναι συχνά το ξεχωριστό σημείο μιας ζωντανής μουσικής συνάντησης.
Το μποντράν — ο χτύπος της καρδιάς κάτω από τις μελωδίες
Το μποντράν είναι ένα χειροκράτητο πλαίσιο-τύμπανο, φτιαγμένο παραδοσιακά με μεμβράνη από δέρμα κατσίκας τεντωμένη πάνω σε ξύλινο στεφάνι, και παίζεται με ένα κοντό διπλόκαρφο μπαστούνι που λέγεται τίπερ ή κιπίν, όχι με γυμνά χέρια. Έχει βαθύτερες ρίζες στην ιρλανδική λαϊκή παράδοση — τα τύμπανα πλαισίου χρησιμοποιούσαν οι wrenboys και οι μουμεράδες την ημέρα του Αγίου Στεφάνου — αλλά ο ρόλος του ως όργανο των μουσικών συναθροίσεων που δίνει τον ρυθμό κάτω από το βιολί και την πίπιζα εδραιώθηκε πραγματικά κατά την αναβίωση της παραδοσιακής ιρλανδικής μουσικής στα μέσα του 20ού αιώνα. Ένας επιδέξιος παίκτης χρησιμοποιεί το ελεύθερο χέρι πάνω στην μεμβράνη για να αλλάζει τον τόνο και το ηχόχρωμα καθώς παίζει.
Φυσαρμόνικα, ακορντεόν και μπάντζο — οι τακτικοί θαμώνες της μουσικής συνεύρεσης
Το tin whistle είναι ένα απλό μεταλλικό ή πλαστικό φλάουτο με έξι οπές, φθηνό και προσιτό, και γι' αυτό ακριβώς είναι συχνά το πρώτο όργανο που μαθαίνουν τα Ιρλανδάκια και το συναντάς σχεδόν σε κάθε μουσική συνεδρία. Το κουμπί-ακορντεόν, συνήθως κουρδισμένο στο σύστημα B/C, προσθέτει όγκο και ορμή και έγινε βασικός πυλώνας των ceili συγκροτημάτων που φτιάχτηκαν για χορό. Το τενόρο μπάντζο είναι πιο πρόσφατη άφιξη — υιοθετήθηκε στην ιρλανδική παραδοσιακή μουσική κυρίως τον 20ό αιώνα — και ξεχωρίζει για την ικανότητά του να κόβει τον θόρυβο μιας γεμάτης παμπ με το κοφτερό, κρουστό του παίξιμο στα γρήγορα κομμάτια.
Τζίγκες, ρίλς και χόρνπαϊπς — πώς να ξεχωρίζετε τους τύπους μελωδιών
Τα ριλ παίζονται σε ρυθμό 4/4 και είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος μελωδίας σε ένα session, με ορμητικό και σταθερό ρυθμό, φτιαγμένα για γρήγορο, αδιάκοπο χορό. Τα τζιγκ παίζονται σε ρυθμό 6/8, με ένα χαρακτηριστικό, ανάλαφρο και καλπάζον αίσθημα — ένα υποείδος τους, το slip jig, σε ρυθμό 9/8, χορεύεται σχεδόν αποκλειστικά από γυναίκες και ξεχωρίζει για τη ρέουσα, χαριτωμένη κίνησή του. Τα χόρνπαϊπ μοιράζονται τη δομή 4/4 του ριλ, αλλά παίζονται με αιωρούμενο, διακεκομμένο ρυθμό και συχνά ελαφρώς πιο αργά, προσδίδοντάς τους έναν βαδιστικό, σκόπιμο χαρακτήρα, αντί για την ακάθεκτη ορμή του ριλ.
Το seisiún — πώς λειτουργεί στην πραγματικότητα μια βραδιά σε παραδοσιακή παμπ
Ένα session είναι μια ανεπίσημη συγκέντρωση μουσικών, παραδοσιακά σε μια παμπ, όπου οι μελωδίες οδηγούνται από όποιον τις ξεκινά και μαθαίνονται με το αυτί και όχι από παρτιτούρα — οι περισσότεροι παραδοσιακοί μουσικοί μαθαίνουν έτσι τα κομμάτια τους, με την ακρόαση και την επανάληψη, όχι διαβάζοντας νότες. Οι μουσικοί συνήθως παίζουν τις μελωδίες μαζί σε ένα «σετ» των δύο ή τριών πριν προχωρήσουν, και ένα καλό session έχει μια άγραφη εθιμοτυπία για το ποιος οδηγεί, πότε να μπει κανείς και πότε απλώς να ακούει. Αυτή ακριβώς την ανεπίσημη, μουσικοκεντρική δομή — όχι ένα προβαρισμένο πρόγραμμα — προσπαθεί να αποτυπώσει μια καλά οργανωμένη βραδιά παραδοσιακής μουσικής στη σκηνή.